HEEMKUNDEKRING DE KOMMANDERIJ GEMERT
Einde Duitse Orde in Gemert
In 1794 bezetten de Franse legers o.l.v. Generaal Jean-Charles
Pichegru (1761-1804) de zuidelijke Nederlanden en een jaar later de rest. De Bataafse
Republiek wordt gesticht. Nederland is nu een eenheidsstaat met een grondwet. Gemert
verliest zijn soevereine status.
Napoleon Bonaparte (1769-1821) liquideert in 1809
de Duitse Orde en de bezittingen vervallen aan de Franse kroon. De generale staf
van Oudinot, opperbevelhebber van de Franse troepen in Noord-Brabant trekt in het
kasteel. Het raakt ernstig in verval.
Het kasteel van Gemert III
1794
1809
1813
1816
1820
1837
1865
1869
1879
1881
Kasteel verkocht
Het kasteel met aangrenzende landerijen wordt op 15 februari 1813
voor 27.000 francs verkocht aan mr. Adriaan van Riemsdijk. Zijn vaste woon- en verblijfplaats
blijft echter Maastricht. Van Riemsdijk verhuurt vanaf 1816 een deel van het kasteel
als machinale spinfabriek. Tot in de jaren zestig van de negentiende eeuw vestigen
zich er afwisselend Nederlandse en Belgische weeffabrikanten in het kasteel.
Het
kasteel biedt ook huisvesting aan de gezinnen van burgemeester Rietman (tot 1847),
van de gemeenteontvanger (poortgebouw), de hoevenaar (vleugels poortgebouw) en soms
nog aan enige fabrikanten en hun personeel.
In 1837 komt er ook een weefschool in
het kasteel. De eerste in de provincie.
Kasteeleigenaren
De volgende eigenaar is het echtpaar Lüps-van Riemsdijk. De laatste
‘fabrikeur’ Mathias Lüps is getrouwd met een dochter van Van Riemsdijk. Lüps overlijdt
in 1865. Zijn vrouw 12 jaar later.
De enige dochter van het echtpaar Lüps-van Riemsdijk
trouwt met Everard Hugo Scheidius, rijksontvanger in Arnhem. Zij gaan op het kasteel
wonen en laten het kasteel een ware metamorfose ondergaan. Scheidius laat het hoofdgebouw
en de donjon restaureren, de buitengracht een stuk naar het westen opschuiven, de
lanen opnieuw beplanten en laat tussen binnen- en buitengracht een park aanleggen
met een botenhuis en een smeedijzeren theepaviljoen.
In 1879 verhuist het gezin Scheidius met vier kinderen naar Arnhem.
Naar “Kasteel Gemert” door Ad Otten, Ton Thelen dec. 1995
Verkocht aan jezuïeten
Voor 78.000 gulden wordt het kasteel aan de Franse jezuïeten
van de Provincie Champagne verkocht samen met alle bijbehorende gebouwen, broeikassen,
tuinen, grachten, dreven en bouw- en weilanden.
