logo2

  • Molenakker
  • Stippelberg

Nieuws Heemkundekring Gemert

19/06 Adieu Pius X ?

Er bestaan ideeën c.q. plannen om het markante voormalige schoolgebouw op de hoek van Het Frans Brugske en de Berglarenstraat te slopen en te vervangen door andersoortige nieuwbouw. We doelen op de voormalige RK Jongensschool Pius X. De sloop zal heel wat emoties oproepen.

PIUS X .school

De Pius-X (1954) vormde samen met de nieuwe Gerarduskerk (1959) het hart van een geheel nieuwe Gemertse wijk. De gemeente Gemert presenteerde in 1950 een bijzonder en ambitieus woningbouwplan. De woningbouw was in die naoorlogse jaren streng gecontingeerd. Als compensatie voor de opvang van repatriantengezinnen uit Indonesië beloofde de overheid de bouw van een gelijk aantal woningen voor woningzoekenden uit de gemeente toe te staan. De gemeenteraad van Gemert stemde toen dankzij de overtuigingskracht van burgemeester De Bekker unaniem voor de opname van 240 gezinnen, gelijk aan het aantal woningzoekenden in de gemeente. Den Haag vond de opname van zoveel 'vreemde' gezinnen onverantwoord voor een plaats van de grootte-orde van Gemert maar ze ging wel akkoord met 120 gezinnen. In 1951 en 1952 verrezen op de Molenakker en de Berglaren vervolgens 252 woningen. Honderdtwintig bestemd voor overwegend jonge repatriantengezinnen en honderdtwintig voor Gemertenaren. Daar bovenop kreeg de gemeente van overheidswege nog een contingentbonus van 12 woningen. Naast het oude dorp Gemert ontstond een nieuw dorp. En op het gemeentehuis moest tegelijk werk gemaakt worden van een flinke uitbreiding van voorzieningen. Voor wat betreft de locatie daarvan gingen de gedachten aanvankelijk naar het gebied tussen de oude bebouwde kom en de nieuwe woonwijk(en). Met de bouw van een Wit-Gele-Kruisgebouw, een Landbouw-, ULO- en Huishoudschool werd dat voor een deel ook uitgevoerd, maar de plaats voor een lagere school en een tweede parochiekerk (aanvankelijk gepland op Kieboom) werd uiteindelijk  meer centraal tussen Molenakker en Berglaren, gekozen voor Het Frans Brugske. Daar moest het hart van de nieuwe wijk komen...

In het voorjaar van 1953 geeft het RK Schoolbestuur van Gemert aan Architectenbureau Jan Strik uit Mill (later gevestigd in Boxtel) de opdracht voor een ontwerp van een 8-klassige Lagere School. Het wordt een bijzonder ontwerp van wat op het gemeentehuis genoemd wordt een 'halleschool'. Een schoolgebouw met een grote 'Vide hall' en op verdiepingshoogte een galerij. Vanuit de centrale 'hall' zijn acht klassen direct toegankelijk.  In augustus 1953 is het gemeentelijk Bouw- en Woningtoezicht al akkoord en in de zomer van 1954 wordt de school die wordt genoemd naar (paus) Pius X in gebruik genomen. Het is een opvallend en beeldbepalend gebouw. Maar dat past ook op deze locatie.

 pius x plattegrond

Op een situatieschets in één van de bestektekeningen is tegenover de school een kerkgebouw gepland. In januari 1956 besluit het bisdom tot de stichting van een tweede parochie in Gemert. En dan komt voor de Pius-X al snel een tweede bestemming in het
verschiet. De royale vide-hall leent zich bij uitstek voor een noodkerk. Nog hetzelfde jaar doen de eersteklassers van de Pius-X in hun eigen school  de eerste communie. Tegenover de school aan Het Frans Brugske vestigt zich meteen ook bouwpastoor Strijbos met zijn
kapelaans in een noodpastorie. De definitieve locatie voor de kerkbouw schuift iets op in noordelijke richting en wordt met een royaal kerkplein bepaald aan de andere kant van het riviertje De Rips. In juni 1958 legt de inmiddels legendarisch geworden mgr. W. Bekkers de eerste steen van de Gerardus Majellakerk en nog tot  28 april 1959 - de dag van de consecratie van de nieuwe kerk - houdt de Pius-X de dubbelfunctie van school en kerk. De riante 'hall' zal ook daarna nog voor menig evenement of activiteit worden benut. Een MFA (Multifunctionele Accommodatie) avant la lettre.

We zouden het gemeentebestuur en de eigenaars willen verzoeken om toch extra uit te zien naar de mogelijkheden van een renovatie en/of herbestemming van dit bij iedereen vertrouwde en aansprekende pand. Een monument uit de periode van de wederopbouw van een architect met naamsbekendheid. Een pand ook met geschiedenis. De bouwkundige staat kunnen wij niet beoordelen maar mocht het onverhoopt toch tot sloop komen dan zouden we voor deze locatie willen pleiten voor opnieuw een beeldbepalend gebouw liefst zelfs met een architectuur die de herinnering aan de voormalige PIUS X oproept.

Ad Otten,
Gemert, 19 juni 2013

Lid worden?

Kalender: evenementen

August 2017
M T W T F S S
31 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 1 2 3

Sponsors

Nieuws uit Gemert

Geen feed gevonden

Informatie

Lid worden?

Lid worden? Klik en vul het formulier in!

Heemkundekring De Kommanderij Gemert
Antwoordnummer 2526
5420 ZX Gemert!

Volg ons

twitter

twitter

Inloggen

Inloggen

Voor leden en auteurs. Ook een bijdrage leveren? Neem even contact op.