logo2

  • Molenakker
  • Stippelberg

Nieuws Heemkundekring Gemert

Lezing over Helmond woensdag 11 mei

Helmond.markt 

Tussen Helmond en Gímmert ligt ruim twee uur gaans (en ’n hoop geschiedenis)

Eeuwen lang lagen Gemert en Helmond op ruime afstand van elkaar, tenminste voor de vele bewoners van beide plaatsen die het met de benenwagen moesten doen. Uiteraard zijn beide plaatsen in de loop der tijden hemelsbreed niet dichter bij elkaar gekomen. Maar de afstand is met de verbetering van vervoersmiddelen en infrastructuur wel relatief steeds korter geworden. Ondanks de eeuwenlange moeizame communicatie over eenvoudige landwegen onderhielden beide Peelplaatsen wel redelijk nauwe relaties.

Het stedeke Helmond kende in de 18de eeuw weinig voorspoed en een langzame bevolkingsteruggang. De Vrije Heerlijkheid maakte een behoorlijke ontwikkeling door en telde rond 1800 meer inwoners dan Helmond. Toch was de stad belangrijker als streekcentrum. Het nieuws over de grote brand die het bloeiende dorp in 1785 trof bereikte de landelijke pers via Helmond. In de 19de eeuw gingen de stad en het dorp niet meer gelijk op en groeiden uit elkaar. In het begin van deze eeuw was in beide plaatsen de thuisweverij heel belangrijk. Maar rond 1850 was de Gímmertse textielnijverheid grotendeels afhankelijk van de ontwikkelingen in het centrum Helmond. Helmond kreeg zijn Zuid-Willemsvaart, Gemert bleef achter met een gebrekkige infrastructuur. Het dorp bleef agrarisch en werd op nijverheidsterrein steeds meer een perifeer gebied met slechte sociaal-economische omstandigheden. Zo kende het dorp rond 1900 thuisarbeid en gedwongen winkelnering. De Helmondse textielnijverheid had lange tijd de thuiswevers in Gemert nodig maar met de snelle opkomst van de stoomweverijen waren de Helmondse bedrijven eind 19de eeuw niet meer in het arbeidspotentieel geïnteresseerd. Gemertse arbeiders trokken naar de stad. Of daarmee ook veel kennis, kunde en dadendrang verloren ging?

begemann1989

Na 1900 veranderden de verhouding: de Helmondse bedrijven zochten de dorpen rondom weer op, op zoek naar arbeidskrachten. Zo kwamen Raymakers, Carp en Piet de Wit in Gemert terecht. En door verbeterde vervoersmogelijkheden ontstonden voor de dorpsbewoners ook de mogelijkheid om er te blijven wonen en voor het werk te pendelen.

Helmond.wit

Helmond groeide in de 20ste eeuw gestaag, op basis van de textiel- en metaalindustrie. De crisis van de jaren dertig had wel een serieuze terugslag tot gevolg, maar de wederopbouwperiode na 1944 zorgde voor het hoogtepunt van de industriële ontwikkeling. De annexatie van de nabijgelegen dorpskernen in 1968 betekende een uitdaging maar schiepen ook mogelijkheden voor stadsuitbreiding. Helmond heeft er uiteindelijk drie treinstations aan te danken. De heroriëntatie van industriestad tot een dienstencentrum was een mogelijk nog grotere overschakeling die nog steeds niet geheel geslaagd is. De algemene scholingsgraad is relatief laag, de werkeloosheid relatief hoog. Dus ook al is de stad uiterlijk veranderd (en volgens velen erop vooruit gegaan): Helmond blijft Helmond, een stad met de problemen van een grote stad. Gemert is, zou je kunnen stellen, meer zichzelf gebleven en kende in de 20ste eeuw een veel geleidelijkere groei. De verhoudingen zijn qua bevolkingsaantal weer ‘genormaliseerd’: 30.000 inwoners tegenover 90.000. Maar groter is misschien niet altijd beter?

Plaats: Heemkamer Ruijschenberghstraat 3b
Aanvang: 20 uur
Toegang: gratis

Lid worden?

Kalender: evenementen

July 2017
M T W T F S S
26 27 28 29 30 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 1 2 3 4 5 6

Sponsors

Nieuws uit Gemert

Geen feed gevonden

Informatie

Lid worden?

Lid worden? Klik en vul het formulier in!

Heemkundekring De Kommanderij Gemert
Antwoordnummer 2526
5420 ZX Gemert!

Volg ons

twitter

twitter

Inloggen

Inloggen

Voor leden en auteurs. Ook een bijdrage leveren? Neem even contact op.