logo2

  • Molenakker
  • Stippelberg

Nieuws Heemkundekring Gemert

Oud-Gemerts Woordenboek

Op donderdagavond 31 maart 2011 werd aan auteur Piet Vos het eerste exemplaar van het Oud-Gemerts Woordenboek uitgereikt. Het boek verscheen op de dag af precies 125 jaar (1886) nadat boerenapostel Gerlacus van den Elsen de woordenlijst aan professor Willems had teruggestuurd. Deze woordenlijst is door Piet Vos uitvoerig bewerkt en voorzien van een zeer uitgebreide Ten Geleide. Een kloek geïllustreerd boek van maar liefst 452 pagina’s is het eindresultaat.

PIET VOS.OGWB

Auteur Piet Vos toont van achter zijn bureau het Oud-Gemerts Woordenboek.


Het was gezellig druk in de Heemkamer op de bovenetage van de Latijnse School. Voorzitter Peter van den Elsen vertelde in ’t Gímmers dat niet alleen voor Piet, maar ook voor hemzelf een lang gekoesterde wens in vervulling was gegaan. In de periode dat hij onderzoek deed naar de biografie van de boerenapostel stuitte hij op de door den Boerenapostel ingevulde woordenlijst en probeerde indertijd al tot een uitgave te komen, maar nu is het dan zover. Hij noemde het verheugend dat De Kommanderij op allerlei gebieden deskundigen onder haar leden heeft die op hun vakgebied uitgegroeid zijn tot op grote hoogte en Piet Vos is zo iemand. Vos heeft zich tijdens zijn loopbaan voor het merendeel bezig gehouden met het Brabantse Woordenboek. Al tijdens zijn studietijd heeft hij de Gemertse woordenlijst uit 1886 voor het eerst bewerkt en sinds zijn pensionering, maar vooral de laatste vier jaar heeft hij er intensief aan gewerkt. Gemert is misschien wel de eerste plaats die een plaatselijk oud-woordenboek heeft. De enquête Willems is op tal van plaatsen uit Zuid Nederland en Vlaams sprekend België ingevuld, ondermeer ook voor Boekel door de Boekelse pastoor. Met deze uitgave wordt op zeer vakkundige wijze een bewerking getoond welke navolging verdient.

Het boek is een prachtige coproductie van de Gímmerse familie Vos: Piet Vos schreef een gedegen manuscript, zijn broer Wim Vos corrigeerde de tekst minutieus en Frans Vos drukte het boek en zorgde voor een handzame uitgave. Een prachtig boek is het resultaat en het is al de 86ste uitgave van De Kommanderij, waarin prof dr. Jos Swanenberg het voorwoord schreef.

Nadat Piet Vos het boek in ontvangst had genomen was het woord aan hem. Hij schetste de achtergrond van het boek, gaf aan dat het in beginsel om een woordenlijst gaat én niet om een afgewogen woordenboek. Voorts liet hij in een beamer presentatie twee afbeeldingen zien van zegslieden uit latere enquêtes, namelijk van Marinus van Ansem van de Dompt en van Carel Swinkels, de bekende schrijver, wiens vader aan het Ridderplein van Gemert in Brouwerij het Anker is geboren. Het meest uitvoerig werden enkele scans van het oorspronkelijke manuscript belicht, namelijk pagina’s met zinnen die Van den Elsen er zelf aan had toegevoegd. Piet liet met allerlei voorbeelden tal van verdwenen of veranderde taalvariaties zien, want dat is volgens hem wat taalonderzoekers het meest boeit: de doorlopende verandering van de taal, de woorden en de klanken. In zijn bonte palet liet hij zinnen zien als: gállie stwált goewd ópjín = ‘gij gelijkt goed op elkander’; de koej kanne mekandere nie stoute = ‘de koeien kunnen elkander niet stooten’; waj zín tíggenjín = ‘wij zeiden tegen elkander’.

Tot slot vertelde Wim Vos een 19de eeuws verhaal dat door zijn broer Piet voor deze gelegenheid speciaal was omgespeld – in zoverre dat dit mogelijk was – naar de oorspronkelijke klanken uit de 19de eeuw. Op zeer geanimeerde wijze (het publiek luisterde bijna ademloos) hield Wim zijn presentatie, waarbij hij zich soms even iets verslikte in de stijgende en dalende diftongen en de suizende r. Het geheel was echter schitterend.

OGWB.BO.1

Auteur Piet Vos neemt uit handen van voorzitter Peter van den Elsen het eerste exemplaar in ontvangst (Foto: Rob de Haas).

Lid worden?

Kalender: evenementen

December 2017
M T W T F S S
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Sponsors

Nieuws uit Gemert

Geen feed gevonden

Informatie

Lid worden?

Lid worden? Klik en vul het formulier in!

Heemkundekring De Kommanderij Gemert
Antwoordnummer 2526
5420 ZX Gemert!

Volg ons

twitter

twitter

Inloggen

Inloggen

Voor leden en auteurs. Ook een bijdrage leveren? Neem even contact op.