logo2

  • Molenakker
  • Stippelberg

GH-2015-04-De legende van de kaartridder

Jan Timmers

In Heppeneert bij Maaseik speelt de legende van de Kaartridder. Riddart, de bewoner van kasteel Borckhoff, raakt na de vroegtijdige dood van zijn vrouw aan het kaartspel verslaafd en verspeelt al zijn geld. Door zijn ziel aan de duivel te verkopen kan hij nog zeven jaar in weelde leven. Na die zeven jaren vertrekt hij te paard naar het zogenaamde Duivelsbruggetje, waar de duivel hem opwacht om zijn ziel op te eisen. Hij bad echter tot Sint Gertrudis die ongemerkt achter de rug van de ridder meereed en de duivel op de vlucht dreef. Riddart keert daarna berouwvol naar zijn kasteel terug en leeft voortaan in soberheid. Na zijn dood wordt hij op het kerkhof van Heppeneert begraven. De grafsteen, waarop harten en ruiten waren afgebeeld, werd ingemetseld in de muur van de kerk.

Tot zover de legende van de Kaartridder van Heppeneert heel kort samengevat. Maar wat heeft dat nu met Gemert te maken? Dat wordt pas duidelijk als we de steen bekijken die is ingemetseld in de kerkmuur van Heppeneert. Op die steen staan twee afbeeldingen. Op het eerste gezicht lijken er inderdaad harten en ruiten afgebeeld te zijn, zoals we die kennen op speelkaarten. Het verhaal gaat dat het een deel van een oude grafsteen is, van een ridder dus. De ingemetselde steen heeft kennelijk tot de verbeelding gesproken en heeft geleid tot de legende van de Kaartridder, die nogal creatief de naam Riddart kreeg en die verslaafd zou zijn aan het kaartspel.
Nadere beschouwing van de steen leert ons dat het om twee heraldische wapens gaat. Als het inderdaad om een grafsteen gaat zullen dat wapens zijn die iets met de overledene te maken hebben. Twee wapens kunnen wijzen op een echtpaar dat daar begraven ligt, maar het is ook mogelijk dat er aanvankelijk meer wapens op de grafsteen voorkwamen. Het gaat immers om een fragment van de grafsteen. Vaak gaat het dan om wapens van de voorouders van de overledene. Het rechterwapen bevat vier ruiten. Dat wapen herkennen we als wapen van de voormalige Heren van Kessel. Het linkerwapen komt bij Gemertenaren ook bekend voor. Het zijn geen drie harten, maar het zijn drie plompenbladen en dat is het wapen van de adellijke familie Van Gemert. Van de Diederikken dus.
De grafsteen van de Kaartridder roept dan ook meteen de vraag op hoe dat Gemertse wapen in Heppeneert terecht komt. Er is een mogelijke verklaring. We weten immers dat in het begin van de 15de eeuw een Diederik van Gemert schout was in Maaseik en Heppeneert is een buurtschap van Maaseik. Zou het wapen in de kerkmuur van Heppeneert van Diederik van Gemert zijn? Was hij getrouwd met een freule Van Kessel? Heette de Kaartridder Diederik in plaats van Riddart? Het zou zo maar kunnen.

Klik HIER voor de tekst met afbeeldingen (PDF)

Lid worden?

Kalender: evenementen

September 2017
M T W T F S S
28 29 30 31 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 1

Sponsors

Nieuws Heemkundekring

Geen feed gevonden

Nieuws uit Gemert

Geen feed gevonden

Informatie

Lid worden?

Lid worden? Klik en vul het formulier in!

Heemkundekring De Kommanderij Gemert
Antwoordnummer 2526
5420 ZX Gemert!

Volg ons

twitter

twitter

Inloggen

Inloggen

Voor leden en auteurs. Ook een bijdrage leveren? Neem even contact op.